Światowy dzień architektury

 

 

Greta Magnusson Grossman (1906-1999) przez czterdzieści lat rozwinęła swoją karierę na dwóch kontynentach: Europie i Ameryce Północnej. Jako jedna z niewielu projektantek XX-go wieku, zatrząsła mocno światem współczesnego designu zdominowanym wtedy całkowicie przez mężczyzn. Jej liczne osiągnięcia obejmowały wzornictwo przemysłowe, architekturę wnętrz i architekturę. W 1933 roku, po pomyślnym ukończeniu stypendium w renomowanej sztokholmskiej instytucji artystycznej Konstfack, otworzyła w Sztokholmie Studio, będące połączeniem sklepu i warsztatu. W tym samym roku projektantka poślubiła muzyka jazzowego Billy'ego Grossmana, z którym później wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, osiedlając się w Los Angeles. Po przybyciu do Kalifornii w 1940 roku Grossman otworzyła sklep na Rodeo Drive, gdzie jako jedna z pierwszych wprowadziła skandynawską estetykę na rozwijającą się scenę modernistyczną w południowej Kalifornii. Jej wyjątkowe podejście do szwedzkiego modernizmu stało się hitem w Los Angeles i wkrótce przyciągnęła klientów celebrytów, w tym Gretę Garbo, Ingrid Bergman, Joan Fontaine, Gracie Allen i Franka Sinatrę. Chociaż Grossman zaprojektowała ponad 15 domów na całym świecie od Kalifornii po Szwecję, najbardziej znana jest ze swoich projektów z dziedziny wzornictwa, z których najsłynniejsze to lampa podłogowa Gräshoppa i lampa stołowa Cobra.

 

Arne Jacobsen (1902–1971) był architektem i projektantem, dobrze znanym ze swojego wkładu w ruch funkcjonalistyczny. Urodzony w Kopenhadze Jacobsen uczęszczał do Szkoły Architektury przy Królewskiej Duńskiej Akademii Sztuk Pięknych. Już w szkole Jacobsen zgłosił projekt krzesła do Międzynarodowej Wystawy Sztuki Décoratifs et Industriels Modernes i został nagrodzony srebrnym medalem. Pomysły Arne Jacobsena przez ponad połowę XX-go wieku kształtowały scenę duńskiego designu, również poza Skandynawią, wpływając na architektów i projektantów na arenie międzynarodowej. Udało mu się kierować projektami z różnych dziedzin i różnych rozmiarów, począwszy od złożonych budynków, takich jak Danmarks NationalBank, po szczegółowe projekty, tak skromne jak specjalna łyżeczka do zestawu sztućców. Proces twórczy Jacobsena koncentrował się na jego ścisłym przywiązaniu do najdrobniejszych szczegółów. Swoje wizje dla mecenasów i budowniczych urzeczywistniał skrupulatnie, ręcznie malowanymi akwarelami. Każdego roku Jacobsenowi udało się zaprojektować to, co inni mogliby z przyjemnością wyprodukować za pięć, dzięki czemu do dziś jest uznawany za wielkiego wizjonera i jednego z największych, światowych mistrzów designu.

 

Wśród duńskich projektantów mebli Hans J. Wegner (1914-2007) uważany jest za jednego z najbardziej kreatywnych i innowacyjnych. Jego kultowe krzesło Wishbone jest prawdopodobnie najbardziej znane i jest produkowane nieprzerwanie od 1950 roku. Wegner należał do pokolenia, które stworzyło to, co dziś określa się mianem „złotego wieku” nowoczesnego duńskiego designu. „Wielu obcokrajowców pytało mnie, jak stworzyliśmy duński styl”, powiedział kiedyś Wegner. „A ja odpowiedziałem, że był to nieustanny proces oczyszczania i upraszczania – aby sprowadzić produkt do możliwie najprostszego projektu cztery nogi, siedzisko oraz połączone oparcie i podłokietnik”. Sednem spuścizny Wegnera jest skupienie się na ukazaniu wewnętrznej duszy mebli poprzez prostą i funkcjonalną formę. Jego estetyka opierała się również na głębokim szacunku dla drewna i jego cech charakterystycznych oraz ogromnej ciekawości innych naturalnych materiałów, które umożliwiły mu wniesienie organicznej, naturalnej miękkości do formalistycznego minimalizmu. Wegner założył własne studio projektowe w 1943 roku i stworzył serię lekkich krzeseł dla Carl Hansen & Son od 1949 do 1968 roku, w tym krzesło Wishbone, które od tego czasu jest produkowane w Carl Hansen & Son.

 

Proces twórczy Børge Mogensena (1914-1972) pozostawił po sobie trwałe dzieła z ludźmi postawionymi w centrum designu. Dzięki swojej pracy Mogensen stał się bardzo wpływowym powojennym projektantem i czołowym przedstawicielem duńskiego modernizmu. Demokratyczne projekty Mogensen’a obejmowały proste i funkcjonalne drewniane meble zarówno do przestrzeni prywatnych, jak i publicznych, o spokojnej estetyce i mocnej konstrukcji z wysokiej jakości materiałów. Projektant wierzył w przejrzystość wizualną i minimalistyczne podejście do designu, bez zbędnych dekoracji i eksperymentów. Mogensen ukończył szkołę stolarską w 1934 roku, a następnie studia w zakresie projektowania mebli. W 1942 roku, gdy został zatrudniony jako główny projektant w duńskiej spółdzielni meblarskiej FDB, gdzie był pionierem demokratycznego projektowania. W 1950 roku założył własne studio projektowe, gdzie tworzył nowoczesne, użyteczne meble z lokalnych, skandynawskich materiałów. Jego inspiracja pochodziła jednak z wielu kultur i stylów, w tym z międzynarodowego modernizmu, sztuki etnicznej, japońskiej rzeźby i dzieł historycznych.